Các DN nông nghiệp ĐBSCL: Củng cố nội lực để vững vàng hội nhập
Diễn đàn kết nối doanh nghiệp (DN) vùng ĐBSCL- Mekong connect CEO Forum
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có hơn 70% dân số tham gia hoạt động nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và các ngành liên quan. Và con đường duy nhất của ĐBSCL hiện tại và tương lai vẫn là nông nghiệp. Các chuyên gia cho rằng, ĐBSCL sẽ khó cầm cự trong hội nhập nếu thiếu đi những hoạt động khởi nghiệp và đổi mới trong nông nghiệp của người trẻ.
|
Đầu tháng 9-2015, tại TP Cần Thơ, Diễn đàn kết nối
doanh nghiệp (DN) vùng ĐBSCL- Mekong connect CEO Forum lần đầu tiên được tổ
chức với sự tham gia của hơn 500 DN, doanh nhân của 4 địa phương ABCD (An
Giang- Bến Tre- Cần Thơ- Đồng Tháp) đã gợi mở rất nhiều vấn đề liên kết, tiêu
thụ nông sản, khởi nghiệp trong nông nghiệp. Cùng đó, 4 địa phương đã ra mắt
Câu lạc bộ DN dẫn đầu (LBC) như một sự khởi đầu mới để liên kết phát triển. Ông
Trương Quang Hoài Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nói: "Chúng tôi, các
địa phương ABCD Mekong cùng Hội DN hàng Việt Nam chất lượng cao, câu lạc bộ LBC
cùng nhau hành động để xác định liên kết mới cùng hành động vì DN, vì sự phát
triển chung. Chúng tôi tin rằng, thành công luôn bắt đầu từ sự nỗ lực, quyết
tâm và sự hợp tác kiên trì của tất cả mọi người"… Sự kết nối DN các địa
phương ABCD dù mới là khởi đầu, nhưng DN đón nhận và kỳ vọng sẽ tạo nên bản sắc
mới cho DN vùng ĐBSCL.
Dây chuyền chế biến sữa sen của Công
ty cổ phần Ramsa tỉnh Đồng Tháp
Gợi mở về khởi nghiệp cho người trẻ vùng ĐBSCL, ông
Huỳnh Quang Vinh, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Rau quả thực phẩm An Giang
(Antesco), chia sẻ: "Cần chuyển đổi lối tư duy mới, đó là "làm nông
nghiệp là phải có ăn, làm nông nghiệp là có thể làm giàu". Câu chuyện về
nông nghiệp hiện tồn tại vô số vấn đề, đó là thách thức nhưng cũng chính là cơ
hội cho các bạn trẻ khởi nghiệp". Ông Vinh dẫn chứng công ty của ông khi
thu mua xoài của nông dân đều phải trả lại một số xoài bị dập, không đảm bảo
chất lượng xuất khẩu. Đây chính là cơ hội khởi nghiệp, nếu đầu tư công nghệ bảo
quản và dụng cụ đựng thích hợp. Bà Meiraw Eilon Shahar- Đại sứ Đặc mệnh Toàn
quyền của Israel tại Việt Nam- một đất nước nổi tiếng với tinh thần khởi
nghiệp, cho rằng: "Ở một đất nước mà 70% dân số tham gia hoạt động nông
nghiệp, các bạn không thể cầm cự nếu thiếu đi những hoạt động khởi nghiệp và
đổi mới trong nông nghiệp. Có thể "làm mới" (re- brand) chính mình để
thu hút giới trẻ. Nông nghiệp chính là tương lai. Đây không chỉ là nhu cầu của
Việt Nam, mà là của toàn thế giới". Rõ ràng, có rất nhiều cơ hội cho các
ngành cùng tham gia đầu tư phục vụ cho nông nghiệp: từ đào tạo nhân lực, huấn
luyện kỹ năng, vận tải, vật liệu mới…
Còn đối với những DN năng động, có bề dày hoạt động đã
mạnh dạn đưa công nghệ vào sản xuất để nâng cao giá trị cho nông sản, giảm chi
phí và giảm rủi ro về vụ mùa, giải phóng sức lao động. Bà Trần Thị Vân Loan,
Tổng giám đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long, tỉnh An Giang
cho rằng: "DN muốn hội nhập phải hoàn thiện chuỗi cung ứng; khâu nào DN tự
làm được thì đầu tư, còn không thì phải liên kết với DN, nông dân để làm. Hiện
công ty tự hoàn thiện, tự khép kín chuỗi của mình: sản xuất thức ăn, nuôi cá và
chế biến, xuất khẩu". Ông Phạm Minh Thiện, Phó Giám đốc DNTN Cỏ May (tỉnh
Đồng Tháp), cho biết Cỏ May hiện có 5 đơn vị trực thuộc ở Đồng Tháp, với 700
nhân viên làm gạo, bao bì, thức ăn chăn nuôi và mới thành lập Cỏ May Essential.
Cỏ May Essential đang làm nấm rơm để xuất khẩu và nghiên cứu chiết xuất từ cám,
trấu để làm ra sản phẩm giá trị gia tăng. "Hy vọng một ngày không xa, cám,
trấu sẽ trở thành chính phẩm chứ không phải là phụ phẩm của lúa gạo như hiện
nay"- ông Thiện nói.
Sáng tạo để thoát cái cũ
Theo Tiến sĩ Võ Hùng Dũng, Giám đốc Phòng Thương mại
và Công nghiệp Việt Nam tại Cần Thơ, một khảo sát của VCCI Cần Thơ về một chuỗi
ngành hàng trong khu vực ĐBSCL cho thấy, xu hướng hội nhập ngược về phía thượng
lưu nhiều hơn là mở rộng ra thị trường xuất khẩu nước ngoài. Điều này lý giải
về sự hụt hẫng nhân sự, đặc biệt là nhân sự cấp trung và cấp cao của vùng có xu
hướng dịch chuyển về các đô thị lớn. Vì vậy, một số chuỗi ngành hàng có thời
gian phát triển rất mạnh như: gạo, thủy sản thì hiện đã chững lại. Các nhà lãnh
đạo DN của ĐBSCL so với các CEO của những DN lớn ở TPHCM còn nhiều hạn chế về
năng lực quản trị, chưa bắt kịp thông tin hội nhập. Do đó, cần đổi mới thể chế
để hỗ trợ DN, tăng đầu tư hạ tầng giao thông cho vùng. Những đầu tư vào vùng
ĐBSCL nếu tốt hơn sẽ là cơ hội tốt cho vùng phát triển và thu hút nguồn lực trẻ
trở về vùng.
Đoàn DN Nhật Bản đến tham quan nhà
máy sản xuất gạo của DNTN Cỏ May
Nhiều ý kiến của các DN dẫn đầu Việt Nam cho rằng, DN
vùng ĐBSCL cần phải làm mới và bắt đầu từ DN nông thôn. DN liên kết với nông
dân, DN liên kết với DN (sản xuất, phân phối) có như vậy mới chủ động hội nhập.
Ông Huỳnh Quang Vinh, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Rau quả thực phẩm An
Giang (Antesco), khẳng định: "Khởi nghiệp, hãy học cách tồn tại trước và
cần có tư duy sáng tạo. Ngay cả khi bắt chước, cũng phải có sự sáng tạo. Đội
ngũ quan trọng hơn ý tưởng kinh doanh, phải tìm co-founder (nhà đồng sáng lập),
bởi khác biệt trong tư duy và văn hóa sẽ dẫn đến thất bại về mặt con người.
Nhất là trong nông nghiệp, ngành ít được coi trọng hiện nay. Quyết liệt đeo
đuổi ý tưởng của mình, hãy hiểu biết và sẵn sàng đối đầu với khó khăn. Đây là
yếu tố tiên quyết để thuyết phục nhà đầu tư". Nhân viên là người tạo ra
giá trị cho DN, không chỉ là tiền, tài sản mà còn là bản sắc của DN. Theo ông
Trần Văn Đức, Tổng giám đốc Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Bến Tre (chuyên chế
biến sản phẩm từ dừa), ổn định nhân sự là quan trọng, nếu thay đổi bất ngờ hệ
thống sẽ hỏng. DN tuyển chọn lực lượng trẻ, tiềm năng, nhưng phải có người lớn
dìu dắt để dung hòa giữa hai thế hệ. Betrimex hơn 70% lực lượng nhân sự là trẻ,
người trẻ ở nhà máy mới, người cũ ở nhà máy cũ.
Bên cạnh sự sáng tạo, đổi mới của bản thân DN thì DN
rất cần sự đồng hành của chính quyền địa phương. "Chúng tôi đến Nhật Bản,
tham quan DN, họ có triết lý kinh doanh rất hay là: Doanh nhân không chỉ đóng
góp cho xã hội mà còn truyền lửa cho thế hệ sau, dẫn dắt thế hệ sau khởi
nghiệp, cùng xây dựng cộng đồng DN hùng mạnh. Tỉnh rất sẵn lòng đồng hành cùng
DN và hy vọng các DN đi trước truyền lửa cho thế hệ đi sau, ươm mầm cho DN mới
để hình thành cộng đồng DN ĐBSCL đủ bản lĩnh, tự tin trong hội nhập"- ông
Lê Minh Hoan, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, Chủ nhiệm ABCD Mekong chia sẻ.
Giải bài toán công nghệ
Trên thực tế, rất nhiều DN vùng ĐBSCL luôn có tinh
thần đổi mới sáng tạo và đi tìm cái "chất" riêng của DN nhưng thiếu
công nghệ, trong khi năng lực của DN không đủ đầu tư nghiên cứu. Ông Hà Xuân
Long, Giám đốc Công ty cổ phần Ramsa, tỉnh Đồng Tháp (chuyên về chế biến sữa
sen), cho biết: "Đồng Tháp có vùng nguyên liệu sen lớn và có quanh
năm. Công ty muốn sản xuất và bán rộng rãi sữa sen cho người dùng.
Song, năng lực tài chính hạn chế dẫn đến nhiều hệ quả hạn chế khác
của DN như: quy mô, công nghệ mới và hoạch định chiến lược dài hạn. Dù
vậy, Ramsa vẫn theo đuổi 2 sự khác biệt là: chất lượng phục vụ và sản
phẩm độc đáo hoặc chưa có trên thị trường". Theo ông Hà Xuân Long,
Ramsa đang cần công nghệ bảo quản sữa sen để bảo quản được lâu hơn. Trong xu
thế cạnh tranh toàn cầu, liên kết là yếu tố sống còn để tạo ra sức mạnh,
nhưng thực hiện được rất khó và cần những đại sứ có tầm ảnh hưởng
lớn đóng vai trò kết nối. Ramsa rất cần và luôn có thiện chí liên kết
với DN, các nhà khoa học, với mong muốn nhận chuyển giao để sản xuất công
nghiệp và thương mại hóa các thức uống dân gian, truyền thống.
Với vấn đề của Ramsa, các nhà nghiên cứu thuộc Ban
Quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao TPHCM cho biết rất sẵn lòng đón DN đến để
cùng nghiên cứu ra công nghệ bảo quản sữa sen. Còn với hạt gạo, GS.TS Nguyễn
Thị Lang, Viện Lúa ĐBSCL, cho rằng: "ĐBSCL hiện có một số giống chống chịu
tốt với sâu bệnh, mặn, phèn, ngập… nhưng nguồn gen lúa không đa dạng, chủ yếu
có nguồn gen thuần nên cần phải du nhập nhiều dòng gen mới từ các nước. Đặc
biệt giống lúa mùa bị thoái hóa rất nhiều, kết quả khảo nghiệm 800 giống lúa
mùa vừa qua cho thấy đa số đều bị vàng lùn, chỉ còn khoảng 20 giống chống chịu
tốt với ngập, sâu bệnh. Hiện không có gen nào chống chịu được với đạo ôn, bạc
lá (trước đây có Tẻ tép chịu được). Do đó, phải du nhập nguồn gen vào, không
chỉ giống hạt dài mà còn phải hạt tròn nữa để đa dạng nguồn gen"… Hiện một
số DN ngành gạo đã chú trọng đầu tư vùng nguyên liệu chất lượng cao để đi vào
phân khúc cấp cao.
Theo thống kê của
Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và Nghề muối, vùng ĐBSCL hiện có:
- Hệ thống kho chứa lúa gạo khoảng 7 triệu tấn nhưng đa số dùng để trữ gạo,
kho chứa lúa chỉ chiếm khoảng 20%. Tổn thất sau thu hoạch lúa từ 11-13%; tỷ
lệ thu hồi gạo trắng qua xay xát, gạo xuất khẩu loại 5-10% tấm chiếm dưới
50%, so với tỷ lệ 70% của Thái Lan.
- Vùng có 21 nhà máy chế biến rau quả quy mô công nghiệp, với tổng công suất thiết kế gần 100.000 sản phẩm/năm, sản lượng sản xuất thực tế đạt khoảng 52.000 tấn sản phẩm. Tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch mặt hàng rau quả lên tới 20-25%. - Có 278 cơ sở chế biến thủy hải sản đủ tiêu chuẩn xuất khẩu vào EU |
Đổi mới công nghệ cho DN vùng ĐBSCL, Bộ trưởng Bộ Khoa
học và Công nghệ (KHCN) Nguyễn Quân cho biết: "Một lao động trong nông
nghiệp chỉ tạo ra giá trị sản phẩm hàng hóa không quá 1.000USD/năm. Trong khi
một lao động DN trong lĩnh vực công nghệ cao có thể tạo ra giá trị hàng hóa cao
gấp hàng trăm lần. Tuy nhiên, nguồn lực cho phát triển KHCN còn rất hạn chế,
Quốc hội giao chỉ có 2% trong tổng chi ngân sách. Trong đó, gần 90% dành cho
chi thường xuyên; còn lại 10% cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng chuyển giao
công nghệ. Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia vốn điều lệ 1.000 tỉ đồng cũng khó
tạo ra sự phát triển mới trong KHCN cho DN". Tuy vậy, ông Nguyễn Quân
khẳng định Bộ KHCN rất sẵn sàng để cùng DN đổi mới sáng tạo. Thời gian để thực
hiện các cam kết của các Hiệp định thương mại tự do (FTA) còn rất ngắn, DN còn
khoảng 2,5-3 năm để đổi mới công nghệ. Do đó, phải tập trung nguồn lực đầu tư
công nghệ để cạnh tranh với các quốc gia khu vực và trên thế giới.
Một yếu tố quan trọng cho hội nhập buộc DN phải đi
theo con đường này là nghiên cứu và phát triển (R&D) để hình thành chuỗi
sản xuất, tạo ra bản sắc "khác biệt", thúc đẩy tiến trình hội nhập
kinh tế quốc tế. Nhiều ý kiến của chuyên gia nhận định, dù quy mô DN vùng ĐBCSL
đa số nhỏ và vừa, nhưng không thiếu những DN năng động đổi mới và sáng tạo.
Nhiều DN sẵn lòng chia sẻ kinh nghiệm quản trị để cùng phát triển. Đây là nội
lực mới cho ĐBSCL thoát khỏi tư duy nông nghiệp kiểu cũ.
Nguồn: Theo Baocantho
0
nhận xét:
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
Latest From Lifestyle
EL AUGUE LAOREET RUTRUM FAUCIBUS DOLOR AUCTOR
Donec sed odio dui. Duis mollis, est non commodo luctus, nisi erat porttitor ligula, eget lacinia odio sem nec elit. Sed posuere consectetur est at l...
Follow us
