Ông Bùi Văn Ngọ, người khai sinh ra công ty cơ khí mang chính tên ông, tuy không còn trực tiếp điều hành, nhưng luôn là linh hồn của công ty. Người con trai cả trong gia đình là ông Bùi Phong Lưu, năm nay 61 tuổi, đang trực tiếp điều hành doanh nghiệp. Điều thú vị là ông bà Bùi Văn Ngọ có 9 người con thì cả 9 người đều nối nghiệp gia đình. Đến nay, tính cả dâu rể là 18 người con, 36 cháu, tất cả đều làm việc tại công ty gia đình với những vị trí và vai trò khác nhau. 

Chung thủy với người nông dân 

Thành lập từ năm 1955, cơ sở Cơ khí Bùi Văn Ngọ khởi nghiệp từ xưởng đúc gang nhỏ, sản xuất ra các “béc” đốt dầu đen trang bị cho các lò nung gạch thời đó. Sản phẩm được thị trường ưa chuộng. Nhờ sản xuất mặt hàng này mà gia đình ông Ngọ đã tích lũy, mua được những cỗ máy công cụ cắt gọt đầu tiên để phát triển ngành cơ khí chế tạo máy. Có thể nói, cơ khí chính là nghề cha truyền con nối của doanh nghiệp này. Cụ thân sinh ra ông Bùi Văn Ngọ vốn là giáo viên dạy nghề tại Trường kỹ thuật Đỗ Hữu Vị, nay là trường Cao đẳng kỹ thuật Cao Thắng. Bản thân ông Ngọ là học viên đồ họa của Xí nghiệp Đóng tàu Ba Son, chuyên ngành thiết kế chế tạo máy công nghiệp. Đây chính là nền tảng kỹ thuật để ông xây dựng và phát triển xưởng cơ khí của gia đình sau này. 

Trước giải phóng, ở khắp Sài Gòn và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, “cứ việc gì khó về kỹ thuật cơ khí, chế tạo máy thì người ta nghĩ ngay tới cái tên Bùi Văn Ngọ”, ông Nguyễn Thể Hà, cố vấn đầu tư, người đã gắn bó với Công ty Bùi Văn Ngọ từ gần 40 năm nay, cho biết. Thời gian này, Xưởng cơ khí Bùi Văn Ngọ đã xác định rõ hướng đi cho mình là sản xuất máy móc phục vụ chế biến nông sản của đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm chế tạo máy xay lúa, máy ép dầu dừa, máy ép mía... tùy theo đơn đặt hàng. Thời điểm đó, nhiều loại máy móc phục vụ nông nghiệp có mặt trên thị trường. Những dây chuyền của nước ngoài thường rất đắt tiền, lại không phù hợp với điều kiện canh tác nhỏ lẻ tại các vùng nông thôn Việt Nam lúc bấy giờ. Ông Bùi Văn Ngọ dựa vào nguyên lý hoạt động của các máy móc cơ khí nông nghiệp, rồi đơn giản hóa cho phù hợp với điều kiện sản xuất của người nông dân. “Thích nghi, hiện đại, hiệu quả cho nhà đầu tư” là phương châm phục vụ của cơ sở Cơ khí Bùi Văn Ngọ. 

Đến năm 1975, theo chủ trương tập thể hóa tư liệu sản xuất của Nhà nước, cơ sở Bùi Văn Ngọ gia nhập Hợp tác xã cơ khí Hậu Giang. Đây là thời kỳ mà thành phần kinh tế tư nhân gặp nhiều khó khăn do sản xuất đình trệ, kinh tế suy thoái. Năm năm trong hợp tác xã được ông Hà miêu tả là “mưu sinh để tồn tại là chính”. Đến năm 1979, khi hợp tác xã giải thể, cơ sở Bùi Văn Ngọ được tái thành lập, nhưng sản xuất vẫn chưa thực sự phát triển. Mãi tới thời kỳ đổi mới, sản xuất nông nghiệp được bung ra, các ngành tiểu thủ công nghiệp mới hồi phục trở lại. Thời điểm đó, nước ta bắt đầu xuất khẩu lúa gạo. Người nông dân làm ra nhiều lúa gạo, nhưng không có máy móc chế biến sau thu hoạch. Năm 1988, ông Bùi Văn Ngọ bắt đầu chọn cho mình hướng đi chính là chuyên sản xuất thiết bị xay xát lúa gạo. 

Ban đầu, xưởng của ông chuyên làm cối lức theo công nghệ Nhật Bản. Máy tách vỏ trấu do xưởng sản xuất khi đó có công suất 500 kg/giờ, sau đó phát triển dần các thiết bị trong dây chuyền xay xát lúa gạo. Đây cũng là lúc ông Ngọ bắt đầu giao phần lớn công việc và trách nhiệm cho các con của mình. 

Một tinh thần không ngừng đổi mới

Đến năm 1993, cơ sở mở rộng thêm một xưởng sản xuất tại huyện Bình Chánh – TP.HCM. Cũng từ đó, cơ sở bắt đầu phát triển các sản phẩm đa dạng hơn để phục vụ cho nhà máy xay và chế biến lúa gạo. Năm 2001, cơ sở Bùi Văn Ngọ chuyển thành Công ty TNHH Cơ khí nông nghiệp Bùi Văn Ngọ, với hội đồng thành viên là 11 người, gồm ông bà Bùi Văn Ngọ và 9 người con cùng với đội ngũ quản lý và công nhân khoảng 200 người. 

Năm 1998, Công ty Bùi Văn Ngọ cho ra đời loại máy xát trắng gạo mới, được Cục Sở hữu công nghiệp Việt Nam cấp bằng độc quyền sáng chế về buồng xát dùng cho máy xát trắng gạo. Đến năm 2004, công ty cho ra đời dây chuyền máy thu gọn loại CRM, năng suất từ 2 đến 6 tấn/giờ. Hệ thống có nhiều chức năng tự động đem lại hiệu quả và lợi ích cao cho các nhà đầu tư. Dây chuyền CRM đã được tín nhiệm không chỉ ở Việt Nam mà các nước Philippines, Campuchia, Indonesia… cũng đặt hàng. 

Sự cải tiến, sáng tạo được ví như “mã gen” của gia đình Bùi Văn Ngọ. Khi nhu cầu thay đổi, công ty đã nhanh chóng thích nghi, đổi mới. Chẳng hạn, sau khi lượng lúa thu hoạch đồng loạt tại đồng bằng Sông Cửu Long tăng cao đòi hỏi phải có hệ thống sấy thích ứng, ngay lúc đó công ty đã nghiên cứu và sản xuất các hệ thống máy sấy lúa tự động hóa cao. Lò đốt gián tiếp sử dụng năng lượng trấu, dòng khí qua bộ trao đổi nhiệt nóng lên làm nguồn nhiệt để sấy thóc. Công nghệ sấy này đảm bảo an toàn trong quá trình sấy lúa, chống cháy hữu hiệu, vừa làm sạch vừa làm khô lúa, đảm bảo hạt gạo giữ được mùi đặc trưng trong quá trình chế biến. Hệ thống sấy này có ưu điểm nữa là tiêu thụ trấu, bụi phát sinh trong quá trình sấy được lắng lọc triệt để. 

Từ năm 1996, máy móc do công ty sản xuất được xuất sang nhiều thị trường như: Campuchia, Indonesia, Philippines, Đài Loan, Úc, Ai Cập, Argentina, Ugruquay và cả Thái Lan – cường quốc xuất khẩu lúa gạo. Công ty cũng thường xuyên tổ chức những chuyến đi nghiên cứu ở thị trường các nước Đông Nam Á, từ đó nâng cao nhận thức về đặc tính kỹ thuật của thiết bị và thúc đẩy tư duy để thiết kế những thiết bị mới cho phù hợp với mặt bằng công nghệ về xay xát của thế giới. 

Trên 60% máy móc cơ khí phục vụ cho sản xuất lúa gạo ở đồng bằng sông Cửu Long là do Công ty Bùi Văn Ngọ chế tạo 

Ông Bùi Phong Lưu, Giám đốc Công ty Bùi Văn Ngọ, cho biết thời gian qua, những thiết bị gia công kim loại luôn được công ty đầu tư mới, hiện đại hơn như máy đục lỗ CNC, máy cắt kim loại dùng tia plasma, tia laser. Vì thế, tỷ lệ sử dụng nguyên liệu sắt thép tăng từ 80% lên 95 – 97%; tỷ lệ các chi tiết máy không đạt chuẩn giảm từ 5% xuống còn 1%; năng suất lao động tăng nhanh, chất lượng chi tiết máy và thiết bị đạt chuẩn quốc tế. 

Hiện nay, công ty đang sản xuất các thiết bị sấy tồn trữ và xay xát lúa gạo đồng bộ theo công nghệ tiên tiến, giúp giảm thiệt hại sau thu hoạch. Công ty cũng đã sản xuất được hệ thống thiết bị đồng bộ từ sấy – xay xát – tách màu – đóng gói cho ngành lúa gạo ngang bằng công nghệ xay xát thế giới. Tất cả sản phẩm của công ty đều do các chuyên viên kỹ thuật của công ty tự mày mò thiết kế. 

Ước mơ về một nền nông nghiệp mới 

Từ một xưởng cơ khí nhỏ quy mô gia đình chỉ có hơn 10 người, đến nay Bùi Văn Ngọ đã vươn lên trở thành công ty cơ khí nông nghiệp bề thế với hơn 1.000 lao động kỹ thuật. Doanh thu năm 2013 đạt hơn 600 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng khoảng 15%/năm. Hiện nay, trên 60% máy móc cơ khí phục vụ sản xuất lúa gạo ở ĐBSCL là do Công ty Bùi Văn Ngọ chế tạo. Công ty còn đang chuẩn bị triển khai dự án nông nghiệp Bùi Văn Ngọ, đặt tại thành phố Tân An, tỉnh Long An, với diện tích 40 ha, dự kiến năm 2015 khởi công. Dự án tập trung đầu tư các hạng mục gồm: nhà máy sấy, kho tạm trữ, nhà máy xay xát lúa gạo; xưởng sửa chữa, sản xuất phụ tùng lắp ráp máy nông nghiệp; cơ sở liên kết đào tạo nghề lao động nông thôn; trạm thử nghiệm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao... “Rất có thể, sắp tới sẽ có một doanh nghiệp mang tên Bùi Văn Ngọ Food”, ông Bùi Phong Lưu bật mí. 

Lê Dung - Doanh nhân
(Agrotex.vn)